Wspólne rozliczenie w Niemczech, gdy małżonek mieszka w Polsce – czy to możliwe?
Wielu podatników pracujących w Niemczech zakłada, że jeśli ich mąż lub żona mieszka w Polsce, wspólne rozliczenie podatkowe w Niemczech nie jest możliwe. W praktyce jednak nie zawsze jest to prawda. Niemieckie przepisy przewidują taką możliwość – pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.
Podstawa prawna
Możliwość wspólnego rozliczenia w takiej sytuacji wynika z:
👉 Einkommensteuergesetz §1a
Przepis ten pozwala traktować małżonków mieszkających w krajach UE/EOG (np. w Polsce) jak niemieckich rezydentów podatkowych – ale tylko w określonych przypadkach.
Kiedy wspólne rozliczenie jest możliwe?
Aby skorzystać ze wspólnego rozliczenia (tzw. Ehegattensplitting), należy spełnić warunki dotyczące dochodów.
Najczęściej oznacza to, że:
- co najmniej 90% łącznych dochodów małżonków podlega opodatkowaniu w Niemczech,
lub - dochody uzyskane poza Niemcami nie przekraczają określonego limitu (zbliżonego do kwoty wolnej od podatku – ok. 11–12 tys. € rocznie)
Spełnienie jednego z tych warunków pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania.
Obowiązek wykazania dochodów zagranicznych
Aby urząd skarbowy mógł ocenić, czy warunki są spełnione, konieczne jest przedstawienie dochodów uzyskanych przez małżonka za granicą.
W praktyce odbywa się to poprzez tzw. zaświadczenie EU/EWR, które potwierdza wysokość dochodów osiągniętych np. w Polsce.
Brak tego dokumentu najczęściej uniemożliwia wspólne rozliczenie.
Dlaczego warto rozliczać się wspólnie?
Wspólne rozliczenie małżonków w Niemczech często prowadzi do obniżenia podatku. Wynika to z mechanizmu splittingu małżeńskiego, który polega na podziale łącznego dochodu na pół i obliczeniu podatku od tej niższej kwoty.
Jest to szczególnie korzystne w sytuacji, gdy jedno z małżonków osiąga znacznie wyższe dochody niż drugie.
Co z miejscem zamieszkania?
Kluczową informacją jest to, że samo miejsce zamieszkania małżonka w Polsce nie wyklucza wspólnego rozliczenia w Niemczech.
Decydujące znaczenie mają:
- struktura dochodów
- spełnienie warunków ustawowych
- prawidłowe udokumentowanie dochodów zagranicznych
Ciekawostka: wspólne rozliczenie mimo rozwodu
Warto wiedzieć, że nawet w przypadku rozwodu istnieje możliwość wspólnego rozliczenia za dany rok podatkowy.
Jeśli rozwód nastąpił w trakcie roku – nawet w jego ostatnim dniu – małżonkowie mogą jeszcze rozliczyć się wspólnie za cały rok. W wielu przypadkach może to przynieść wymierne korzyści podatkowe.
Podsumowanie
Wspólne rozliczenie w Niemczech jest możliwe także wtedy, gdy jeden z małżonków mieszka w Polsce. Kluczowe są jednak spełnienie określonych warunków dochodowych oraz odpowiednia dokumentacja.
Dzięki temu rozwiązaniu można znacząco obniżyć podatek, dlatego warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację.
W razie wątpliwości dobrze jest skonsultować się z księgowym, który sprawdzi, czy w Twoim przypadku możliwe jest zastosowanie tej preferencji i pomoże w przygotowaniu niezbędnych dokumentów.