Założenie firmy (Gewerbe) w Niemczech – krok po kroku, bez mitów

Założenie firmy w Niemczech paradoksalnie nie jest trudne technicznie. Dużo trudniejsze jest zdobycie rzetelnej wiedzy, bo internet pełen jest sprzecznych, nieaktualnych albo uproszczonych informacji.
Dlatego zanim pójdziesz do urzędu zameldować Gewerbe, warto zatrzymać się na chwilę i przemyśleć kilka kluczowych kwestii, które mają realne konsekwencje prawne i podatkowe.

1. Gdzie zameldować firmę – czyli adres ma znaczenie

Jedną z pierwszych decyzji jest adres prowadzenia działalności. Od niego zależy, jakie dokumenty będą wymagane.

Możliwości jest kilka:

• adres prywatny w Niemczech – jeśli jesteś zameldowany w DE i z umowy najmu wynika, że możesz prowadzić działalność,

• lokal firmowy (np. salon beauty, biuro, warsztat),

• adres wirtualny / biuroservice – popularne rozwiązanie dla budowlanki lub osób dojeżdżających z Polski.

W zależności od wyboru adresu urząd może wymagać:

• umowy najmu lub podnajmu,

• zgody właściciela nieruchomości,

• pozwolenia na prowadzenie działalności w miejscu zamieszkania,

• a w niektórych przypadkach także potwierdzenia meldunku w Polsce.

👉 To nie jest formalność — brak właściwego dokumentu może zablokować rejestrację firmy.

2. Zakres działalności – w Niemczech nie ma PKD

W Niemczech nie funkcjonuje polski odpowiednik PKD.
Podczas rejestracji musisz konkretnie opisać, jakie czynności będziesz wykonywać.

Dlaczego to takie ważne?

• część działalności podlega pod Cech Rzemieślniczy (Handwerkskammer – HWK),

• inne wymagają pozwoleń, wpisów lub potwierdzenia kwalifikacji,

• są też branże nadzorowane przez osobne instytucje (np. Architektenkammer, Sanepid, inne urzędy).

W przypadku HWK czynności dzielą się na:

• niewymagające wpisu,

• wymagające wpisu i opłaty,

• wymagające tytułu mistrzowskiego lub udokumentowanych kwalifikacji.

Każdy cech działa regionalnie, dlatego procedury mogą się różnić — najlepiej kontaktować się z tym właściwym dla miejsca działalności.

3. Gdzie i jak zameldować firmę?

Firmę zgłaszamy w Gewerbeamt.

Możliwości:

• online – w większości miast, czas oczekiwania do 5 dni roboczych,

• osobiście – szybciej, często od ręki,

• przez biuro – pełnomocnictwo i zero stresu po Twojej stronie.

💡 Dobra wiadomość:
Możesz zacząć pracę już po samym zgłoszeniu firmy, nie trzeba czekać na oficjalne potwierdzenie otwarcia.

4. Mały przedsiębiorca czy VATowiec?

To jedna z najważniejszych decyzji na start.

Mały przedsiębiorca (Kleinunternehmer – §19 UStG):

• obrót do 25 000 € rocznie,

• faktury bez VAT, zawsze z paragrafem §19,

• tańsze usługi dla klientów prywatnych,

• rozliczenia prostsze, głównie roczne.

⚠️ Ważne:
Nie możesz mieć podpisanych kontraktów, które z góry zakładają przekroczenie limitu.
Jeśli jednak „przez przypadek” przekroczysz obrót — w roku założenia nadal jesteś małą firmą, a VATowcem zostajesz dopiero od stycznia kolejnego roku.

VATowiec:

• faktury z 19% VAT,

• możliwość stosowania §13b (odwrotne obciążenie) w budowlance B2B,

• możliwość uzyskania NIP EU przy handlu w UE,

• częstsze rozliczenia z urzędem skarbowym.

👉 Ten wybór zawsze warto omówić indywidualnie, bo błędna decyzja na starcie potrafi drogo kosztować.