Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej w Niemczech – praktyczny przewodnik

Coraz więcej osób decyduje się na samozatrudnienie w Niemczech, wybierając formę jednoosobowej
działalności gospodarczej (niem. Einzelunternehmen). To rozwiązanie elastyczne, dostępne i w
wielu przypadkach bardzo opłacalne – zarówno dla osób dopiero wchodzących na rynek, jak i dla tych
z doświadczeniem zawodowym.

W tym artykule wyjaśniam, jak wygląda proces zakładania jednoosobowej działalności zgodnie z
niemieckim prawem, jakie są obowiązki przedsiębiorcy oraz o czym trzeba pamiętać, by uniknąć
błędów na starcie. Dla wielu moich klientów to pierwszy krok w stronę niezależności – warto zrobić go
świadomie.

1. Czym jest Einzelunternehmen?

Einzelunternehmen to firma prowadzona przez jedną osobę, bez tworzenia odrębnej osoby prawnej.
To najprostsza forma działalności gospodarczej w Niemczech. Właściciel odpowiada za zobowiązania
całym swoim majątkiem.

W zależności od rodzaju wykonywanych usług, możemy mówić o dwóch typach działalności:
● Freiberufler (wolne zawody) – np. grafik, programista, tłumacz, doradca.
● Gewerbetreibender (przedsiębiorca gospodarczy) – np. firma remontowa, sklep
internetowy, usługi transportowe.

Już na etapie wyboru formy działalności warto skonsultować się z kimś doświadczonym – w moim
biurze często pomagam w ocenie, która kategoria będzie najkorzystniejsza.

2. Jak założyć jednoosobową działalność – krok po kroku

Krok 1: Freiberufler czy Gewerbe?

To kluczowa decyzja. Freiberuflerzy są zwolnieni z obowiązku rejestracji w Gewerbeamt, co
upraszcza formalności. Jednak nie każdy zawód może być uznany za wolny. W razie wątpliwości
pomagamy naszym klientom ustalić właściwą klasyfikację.

Krok 2: Rejestracja działalności (jeśli Gewerbe)

Jeśli zakładasz Gewerbe:
● Udajesz się do urzędu miasta (Gewerbeamt) lub robisz to online.
● Składasz wniosek Gewerbeanmeldung.
● Koszt: zazwyczaj od 20 do 50 euro.

● Otrzymujesz GewA1, czyli potwierdzenie rejestracji.

W ramach wsparcia w naszym biurze możemy zająć się przygotowaniem i wysłaniem dokumentów –
dzięki temu wiele osób unika błędów, które mogłyby opóźnić cały proces.

Krok 3: Rejestracja w urzędzie skarbowym (Finanzamt)

Każdy przedsiębiorca – niezależnie od rodzaju działalności – musi zarejestrować się w urzędzie
skarbowym. Wypełnia się Fragebogen zur steuerlichen Erfassung przez platformę ELSTER.
Na tej podstawie urząd nadaje numer podatkowy (Steuernummer) i określa m.in., czy możesz
korzystać ze zwolnienia z VAT (tzw. Kleinunternehmerregelung). Przy wypełnianiu tych
dokumentów również oferujemy pomoc – zwłaszcza jeśli bariera językowa stanowi problem.

3. Obowiązki prawne i podatkowe

• Podatki
  ● Einkommensteuer (podatek dochodowy) – obliczany od zysku firmy.
  ● Umsatzsteuer (VAT) – chyba że korzystasz z ulgi dla małych przedsiębiorców.
  ● Gewerbesteuer (podatek firmowy) – dotyczy tylko Gewerbe, zwolnienie do 24 500 euro
  zysku rocznie.
• Księgowość
  Większość jednoosobowych firm może prowadzić uproszczoną księgowość metodą EÜR
  (Einnahmen-Überschuss-Rechnung). Jeśli nie czujesz się pewnie w temacie rozliczeń, warto
  skorzystać z pomocy księgowej – wielu moich klientów korzysta z takiej opcji, oszczędzając czas i
  nerwy.

5. A co z obcokrajowcami?

Dla obywateli UE (w tym Polaków) procedura założenia firmy jest taka sama jak dla Niemców.
Warunkiem jest legalny pobyt i adres zameldowania albo adres do prowadzenia takiej działalności,
który oferujemy w swoim biurze. W praktyce wiele osób zgłasza się do mnie właśnie z Polski, chcąc
założyć działalność jeszcze przed przeprowadzką – w wielu przypadkach jest to możliwe i warto się
do tego dobrze przygotować.

6. Podsumowanie

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej w Niemczech to proces, który – choć formalnie
prosty – wymaga znajomości przepisów, języka i pewnej dozy cierpliwości. W moim biurze od lat
pomagam osobom, które chcą rozpocząć swoją przygodę z przedsiębiorczością u naszych
zachodnich sąsiadów – krok po kroku przechodzimy razem przez wszystkie formalności.
Jeśli zastanawiasz się nad własną działalnością – zapraszam do kontaktu lub odwiedzenia naszego
biura. Pierwszy krok może być łatwiejszy, niż myślisz!